Dieta ketogeniczna – czym jest ketoza?

Dieta ketogeniczna, a ketoza

Co to jest ketoza?

To bardzo dobre pytanie, które zadaje sobie wiele osób na diecie ketogenicznej chcących lepiej zrozumieć procesy, które zachodzą w ich ciele. Ten stan metaboliczny, bo tym właśnie jest ketoza, stoi za wszystkimi wspaniałymi rzeczami jakich będziesz doświadczać podczas tej diety.  Sprawia, że Twoje ciało staje się super wydajną maszyną, której paliwem jest tłuszcz.

Wszystko dzieje się w wątrobie. Tam właśnie w wyniku utleniania wolnych kwasów tłuszczowych tworzą się ciała ketonowe. Stanowią one materiał energetyczny, który efektywnie może zostać wykorzystany przez całe nasze ciało zastępując tym samym glukozę.

Ketozy nie doświadcza każdy człowiek. Z powodu obecnie panujących przekonań, diet, które wymagają zjadania nawet do 10 posiłków w ciągu całego dnia oraz bazowania swojej diety na zbożach. Jest to również rzadkie zjawisko ze względu faktu, że na obecnym rynku z cudem graniczy trafienie na produkt, w którym nie ma żadnego dodanego sztucznie cukru.

 

 

Po co człowiekowi była i jest ketoza

W obecnych czasach dostęp do jedzenie jest praktycznie nieograniczony. Możemy jeść kiedykolwiek i cokolwiek zechcemy. Nie zawsze tak było i nie zawsze tak jest obecnie, nie każdy człowiek ma przywilej tego, by nie martwić się o to co zje dnia następnego.

Ketoza jest powodem dzięki któremu po wyczerpaniu się glikogenu, czyli po dniach bez jedzenia, jesteśmy w stanie normalnie funkcjonować. Zaczynamy dzięki niej wykorzystywać nagromadzone sadło jako nasze źródło energii.

Zalety ketozy

Utrata wagi

To, oczywiście, jest jednym z głównych zalet jakich ludzie szukają sięgając po dietę ketogeniczną. Przez fakt, że tłuszcz staje się źródłem energii, które ciało aktywnie spala, zastępując tym samym glukozę, możliwa jest szybka redukcja wagi, dążąca do osiągnięcia jej prawidłowej wartości.

Ale jak to w ogóle działa?

Kiedy Twoje ciało wchodzi w ketoze, zarówno poziom cukru we krwi jak i poziom insuliny spada. Ten fakt daje komórkom tłuszczowym możliwość uwolnienia wody, która była w nich stale gromadzona, a to skolei może sprawić masywny spadek wagi, którego doświadcza większość osób podczas tej diety na początku swojej podróży.

Komórki tłuszczowy, które pozbyły się wody stają się wystarczająco niewielkie, aby wejść w krwiobieg i dotrzeć do wątroby gdzie mogą zostać przekształcone w ketony.

Ten proces trwa przez cały czas odżywiania się zgodnie z założeniami diety ketogenicznej tak długo jak długo pozostaniesz w deficycie kalorycznym.

Kontrola apetytu

Niesamowita rzecz dzieje się, gdy pozwolisz organizmowi odpocząć od ciężkich węglów. Okazuje się, że przestajesz być cały czas głodny, a problem ciężkich do pohamowania chęci podjadania nie występuje.

Wiele ludzi, którzy zdecydowali się na dietę ketogeniczną są w stanie praktykować w tym samym czasie post przerywany, gdzie jedzą swoje posiłki w konkretnym przedziale czasowym, najczęściej ośmiogodzinnym. Staje się to możliwe i dużo łatwiejsze, ponieważ Twój brzuch nie burczy cały czas skarżąc się, że od co najmniej godziny nie dostał nic słodkiego.

Łatwość i siła skupienia

Największym problem korzystania z węgli jako źródła energii jest fakt, że powodują one ciągłe podwyżki i spadki poziomu cukru we krwi. Źródło, które nie jest stałe sprawia, że takiemu narządowi jakim jest mózg, ciężej jest się skupić mocniej i na dłuższe okresy czasu.

Gdy jesteś w ketozie, a Twój mózg korzysta z ketonów jako źródła energii, posiada tym samym paliwo, którego źródło jest pewne i które utrzymuje poziom cukru we krwi na stałym poziomie. Możesz dzięki temu pozostać skupiony dłużej i mocniej.

Pozbywasz się także pochmurnego umysłu.

Jest to trochę trudne do wytłumaczenia uczucie, ponieważ, gdy jesz węgle nie jesteś świadom faktu, że Twój umysł nie pracuje w pełni wydajnie. Gdy wejdziesz w ketozy zaczniesz czuć różnicę, szczególnie jeżeli kiedyś postanowisz wrócić na dzień lub dwa do węglowodanów.

Więcej energii

Dieta ketogeniczna dostarcza Ci więcej energii.

Twój organizm jest w stanie przechowywać ograniczoną ilość glikogenu i z tego powodu musisz cały czas go dostarczać, jeżeli chcesz utrzymać stały poziom energii.

W przypadku tłuszczu, nawet, gdy nie cierpisz na nadwagę, Twoje ciało ma go pod dostatkiem i jest w stanie wykorzystać go jako źródło energii. Oznacza to, że będąc w ketozie posiadasz źródło, z którego dostajesz cały czas tyle samo energii, sprawiając, że jest ono niezawodne i wystarcza na długie okresy czasu.

Oznacza to, że będziesz miał więcej energii w ciągu całego dnia. Żadnych drzemek, żadnego niechcianego podjadania.

To jest właśnie ketogeniczny styl życia.

Pomoc w walce z cukrzycą typu 2

Ludzie którzy chorują na cukrzycę typu 2 cierpią na problem zwiększonej produkcji insuliny. Ponieważ dieta ketogeniczna usuwa z diety cukier, pomaga zredukować ilość HbA1c i jest w stanie efektywnie odwrócić cukrzycę typu 2.

Badania wykazały, że trzymanie się diety ketogenicznej może znacząco zredukować kluczowe znaczniki związane z cukrzycą typu 2.

Zwiększenie poziomu cholesterolu HDL

Gdy ludzie słyszą o cholesterolu od razu panikują. Jest jednak temat, który trzeba poruszyć będąc keto. Otóż istnieją dwa rodzaje cholesterolu: HDL i LDL.

HDL to tak zwany dobry cholesterol, którego zadaniem jest transport cholesterolu z całego ciała do wątroby, gdzie może zostać wykorzystany ponownie lub wydalony z organizmy. LDL natomiast, transportuje cholesterol z wątroby, do reszty ciała.

Na diecie ketogenicznej, poziom trójglicerydów w Twoim ciele jest zredukowany, podczas gdy poziom HDL wzrasta. Stosunek Trójglicerydów do HDL jest mocną wskazówką odnośnie ewentualnych chorób serca. Im większy on jest, tym większe ryzyko takiej choroby.

Obniżenie ciśnienia krwi

Wysokie ciśnienie to znak przyszłych problemów z sercem. Keto wykonuje tutaj wspaniałą robotę pomagając zmniejszyć ciśnienie krwi. Pozwala to osobie biorącej leki na nadciśnienie zrezygnować z nich i być zdrowszym niż się było.

Jedną ze wspaniałych rzeczy w diecie ketogenicznej o której nie było jeszcze mowy jest ogromna ilość przepisów, które są możliwe do wykonania. Gdybyś usłyszał, że masło i ser jeszcze nigdy nie były tak zdrowe jak na diecie ketogenicznej ucieszyłbyś się?

Dieta ketogeniczna to coś więcej niż po prostu dieta. Keto naprawdę staje się stylem życia do którego przywykamy, którego przestrzeganie nie sprawia nam problemów, ponieważ czujemy się w nim komfortowo. Zmienia ona nasze życia na lepsze.

Jak wejść w stan ketozy?

Zasady są proste i wcale nie polegają na głodzeniu się! Rozwiązaniem, które my proponujemy jest dieta ketogeniczna. Rodzaj diety niskowęglowodanowej stworzonej właśnie z myślą, by osiągnąć ketoze.  Dlaczego musimy omijać węglowodany? To właśnie one są źródłem glukozy, bez obniżenia jej ilości nie jesteśmy w stanie doświadczyć ketozy.

Czy jest to jedyny sposób? Nie, zmniejszyć poziom glukozy w naszym organizmie możemy również po prostu nic nie jedząc. Nie chodzi tutaj o to by się głodzić, a o post przerywany, z angielskiego Intermitten Fasting. Posiada on wiele form i co może na początku wydawać się nieprawdopodobne, również jest naturalnym zjawiskiem, kultywowanym przez niemal wszystkie religie świata. Słynący z wielu korzyści odkrytych już tysiące lat temu przez znanych filozofów. Wystarczy, że zjemy nasze posiłki podczas ośmio, czy nawet dziesięciogodzinnego „okienka”, a już zmienimy drastycznie naszą sytuację.

Po więcej informacji o poście przerywanym odwiedź nasz artykuł.

Ile trwa wejście w stan ketozy?

Każdy z nas jest inny. Nie ma magicznej liczby dni po jakiej każda osoba wejdzie w ketoze. Najważniejsze jest by się nie poddawać i wytrzymać te miesiące, może tygodnie, a może jedynie pare dni. Nie możemy być pewni ile nam zajmie ta droga, jesteśmy jednak w stanie mierzyć nasz progres w jej trakcie.

Skąd wiedzieć, że jest się w ketozie?

Jak odkryć, że to już, czy następuje jakiś przełomowy moment, którego nikt nie przegapi? Nie do końca. Obecnie jesteśmy w stanie zmierzyć poziom ciał ketonowych w naszym ciele za pomocą pasków do badania moczu, badaniom krwi czy próbkom oddechu. Istnieją jednak również symptomy, przy których nie potrzebujemy specjalnych narzędzi aby je zauważyć.

Suchość w ustach oraz zwiększone pragnienie. Dopóki nie wypijasz odpowiedniej ilości wody oraz nie zapewniasz swojemy organizmowi elektrolitow których potrzebuje, jak na przykład sól, możesz doświadczyć suchości w ustach. Najlepszym sposobem na rozwiązanie problemy jest wypicie szklanki buliony dziennie, najlepiej przygotowanego domowo i oczywiście zapewnianie sobie odpowiedniej ilości płynów, najlepiej w postaci wody.

Częstsze oddawanie moczu. Ciała ketonowe acetooctany, mogą skończyć swoją przygodę z naszym ciałem w moczu. Dzięki temu właśnie jesteśmy w stanie sprawdzać zaawansowanie ketozy poprzez paski do badania moczu. Skutkuje to również – szczególnie na początku swojje drogi z dietą ketogeniczną – na częstszych wizytach w toalecie. Właśnie to jest powodem zwiększonego pragnienia o którym pisaliśmy wyżej.

Keto oddech. Jest to spowodowane uciekaniem ciał ketonowych przez nasz układ oddechowy. Może to spowodować, że Twój oddech będzie pachniał „owocowo”, lub podobnie do zmywacza do paznoki. Zapach ten może być również wyczuwalny z potu, podczas ćwiczeń. Jest to najczęściej okres tymczasowy tak zwanej ketoadaptacji, z którym szybko się pożegnasz.

Inne, ogólniejsze lecz bardziej pozytywne oznaki to między innymi:

Zmniejszony apetyt. Wiele ludzi doświadza znaczącej redukcji apetytu. Może to być spowodowane zwiększoną umiejętnością ciała do wykorzystywania tłuszczu, który posiada, jako źródła energii. Wiele ludzi czuje się świetnie jedząc jeden, lub dwa posiłki dziennie, co sprawa automatycznie, że biorą udział w procesie zwanym postem przerywanym. To wszystko w połączeniu zaoszczędza zarówna czas i pieniądze, podczas gdy dodatkowo zwiększa proces odchudzania.

Zwiększone pokłady energii. Po upływie paru dni, którym głównie towarzyszyło zmęczenie(tzw. Grypa keto) następuje stopniowy i stały wzrost poziomu energii. Sprawia to, że nasz umysł się oczyszcza, a my doświadczamy czegoś co można nazwać jasnym myśleniem. Zamglenie umysłu znika, a potrafi występować stan bliki euforii.

Może nam to jednak nie wystarczyć i co wtedy? Gdy jesteśmy niedowiarkami mamy na szczęście sposoby, które dokładne odzwierciedlą stan naszego ciała.

Przede wszystkim rozróżniamy trzy sposoby na mierzenie poziomu ketonów w organiźmie, gdzie każdy ma swoje wady i zalety:

  1. Paski do badania moczu
  2. Analizer oddechu
  3. Glukometr

 

Paski do badania moczu

Paski są najtańszym i najprostszym sposobem na mierzenie ketozy. Jest to zazwyczaj pierwszy wybór każdego poczatkującego.

Zamocz pasek, a po 15 sekundach zmieni on kolor, który określi przedział w jakim znajduje się Twój poziom ketonów.

Zalety: Paski ketonowe są szeroko dostępne w sklepach internetowych, a nawet w stacjonarnych aptekach. Są bardzo tanie, jednak wynik może nie być wiarygodny. Wysoki wynik zapewnia, że jest się w ketozie.

Wady: Wyniki mogą się znacząco róznic w zależności od ilości płynów jakie dostarczyłeś do organizmu w ostatnim czasie. Nie wskazują one również dokładnego wyniku. W końcu, i co najważniejsze, wraz z Twoją podróżą z dietą ketogeniczną Twoje ciało będzie coraz lepiej zaadoptowane i zaabsorbuje ono ponownie ketony z moczu, przez co paski mogą stać się niewiarygodny, nawet jeżeli jesteś w ketozie. Z tego powodu test może czasami przestać działać – zawsze pokazając wynik negatywny – gdy jesteś w stanie ketozy już przez kilka tygodni.

Analizatory oddechu

Taki analizator jest prostym sposobem do zmierzenia ketonów w Twoim oddechu. Nie są najtańsze jednak na dłuższą metę są tańsze od urządzeń badających krew, ponieważ można ich używać dowolną ilość razy.

Te analizatory nie wskazują precyzyjnego poziomu ketonów, ale dostarczają informację w postaci koloru, który kategoryzuje Twój poziom zaawansowania tego stanu. Posiadają one zazwyczaj również funkcje podłączenia do komputera lub telefonu komórkowego, aby za pomocą specjalnej aplikacji podać dokładny pomiar ketonów. Badania wykazały wysoką wiarygodność takich testów, które w większości przypadków zgadzały się z faktyczną ilością ketonów we krwi.

Zalety: wielokrotnego użytku, prosty test

Wady: nie zawsze jest współzależny do poziomy ketonów we krwi. Nie zawsze dokładny i może czasami pokazać zupełnie niepoprawną wartość. Droższy od pasków i droższy koszt zakupu niż licznik ketonów we krwi.

Glukometry

Glukometry badają poziom ketonów we krwi wskazując ich dokładną wartość w Twojej krwi. Są złotym standardem i najlepszym sposobem na zmierzenie poziomu ketonów we krwi. Największą ich wadą jest koszt, ponieważ po kupieniu takiego urządzenia dochodzą jeszcze koszty pojedynczych testów.

Zalety: Dokładny i niezawodny

Wady: Wciąż drogi. Wymaga przekłucia sobie palca w celu uzyskania kropli krwi.

Okres adaptacji i optymalna ketoza

Wejście w ketozę to nie jest rzecz czarno-biała. Nie można generalizować pojęcia i mówić, że jest się w ketozie, albo się w niej nie jest. Znajdować możesz się w różnych poziomach ketozy(mmol oznacza jednostkę milimol):

Poniżej 0.5 mmol/l nie jest uważane za stan ketozy, chociaż wartość, powiedzmy, 0.2 wskazuje na to, że zbliżasz się do celu. Na tym poziomie jesteś wciąż daleko od zmaksymalizowania spalania tłuszczu.

Pomiędzy 0.5 – 1.5 mmol/l to tzw. ketoza żywieniowa. Zobaczysz bardzo dobry efekt na swojej wadze, jednak możliwe, że jeszcze nie optymalny.

Około 1.5 – 3 mmol/l jest nazywane optymalną ketozą i jest polecane do zwiększenia zarówno mentalnej jak i fizycznej wydajności. Maksymalizuje ona również spalanie tłuszczu, co może zwiększyć utratę wagi.

Powyżej 3 mmol/l to więcej niż konieczne. Nie da nam to w żaden sposób lepszych czy gorszych rezultatów niż poziom optymalnej ketozy. Może jednak on również oznaczać, że nie dostarczasz sobie wystarczającej ilości pożywienia. W przypadku cukrzycy typu 1, może to być spowodowane poważnym brakiem insuliny i wymaga natychmiastowej uwagi.

Powyżej 8-10 mmol/l jest to poziom niemożliwy do osiągnięcia po prostu jedząc keto. Oznacza to, że coś jest nie tak. Najczęstszą przyczyną jest cukrzyca typu 1 z poważnym brakiem insuliny. Symptomy to między innymi wymioty, nudności, bóle brzucha i dezorientacja. Możliwy wynik końcowy, kwasica ketonowa, może okazać się fatalna w skutkach i wymaga natychmiastowej opieki medycznej.

Ketoza, a kwasica ketonowa

Jest mnóstwo nieporozumień odnośnie ketozy. Najczęstszym jest mylenie jej z kwasicą ketonową – rzadkim i niebezpiecznym stanem, który najczęściej jest związany z cukrzycą typu 1, jeżeli osoba przestanie brać insulinę. Nawet pracownicy służby zdrowia potrafią pomylić te dwa terminy ze sobą, możliwe, że z powodu podobnej nazwy oraz braku wiedzy o wyraźnej różnicy.

Ketoza i kwasica ketonowa to nie te same stany.

Ketoza to w 100% naturalny stan. Może być on wywołany przez odpowiednią dietę niskowęglową lub przez krótki okres postu.

Kwasica ketonowa to poważna usterka w organizmie, związana z nadmiarową i nie regulowaną produkcją ciał ketonowych. Prowadzi to do takich symptomów jak nudności, wymioty, bóle brzucha czy finalnie śpiączki. Wymaga to pilnej opieki medycznej, ponieważ może skończyć się tragicznie.

Większość ludzi jedzących ścisłą dietę ketogeniczną nigdy nie osiąga poziomu 3 mmol/l, wiele ludzi boryka się w ogóle z osiągnięciem poziomu wyższego niż 0.5. Długoterminowa głodówka – czyli od tygodnia wzwyż – może skutkować wzrostem liczb do 6 lub 7. Kwasica ketonowa pojawia się dopiero przy wyniku większym niż 10, a najczęściej większym niż 15.

Jest to jak różnica pomiędzy wypiciem szklanki wody, a utonięciem w oceanie. Obie sytuacją dotyczą wody – lecz są czymś zupełnie innym. Wypicie szklanki wody nie sprawi, że utoniesz. Tak samo ketoza nie spowoduje kwasicy ketonowej.

Jeżeli posiadasz funkcjonującą trzustkę, która produkuje insulinę – co za tym idzie nie cierpisz na cukrzycę typu 1 – jest to wręcz niemożliwe abyś osiągnął kwasice ketonową, nawet, gdybyś się bardzo starał. Jest to spowodowane tym, że wysoki poziom ciał ketonowych powoduje wydzielanie się insuliny, która uniemożliwia dalszą produkcję ketonów. Innymi słowy ciało posiada sieć bezpieczeństwa, która zabezpiecza zdrowego człowieka przed osiągnięciem kwasicy ketonowej.

Może zainteresuje Cię też...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *